คำศัพท์


คำศัพท์

คำอธิบายศัพท์

กระลี เหตุร้าย
กเลวระ ซากศพ
ชี นักบวช  ในที่นี้หมายถึงพระเวสสันดร
เต็มเดือด เดือดเต็มที่  หมายถึง  โกรธจัด
เถื่อน ป่า
ทรามคะนอง กำลังคะนอง  หมายถึง  กำลังซน
ทุเรศ ไกล  ในความว่า “จากบุรีทุเรศมา”
น่าหลากใจ น่าประหลาดใจ
นิ่งมัธยัสถ์ ประหยัดถ้อยคำ  ไม่ยอมพูด
บริจาริกาการ ผู้ที่ทำหน้าที่หญิงรับใช้  ผู้ที่ทำหน้าที่ภรรยา  ในที่นี้หมายถึง  พระนางมัทรี
ปริภาษณา บริภาษ  กล่าวโทษ
พญาพาฬมฤคราช ราชาแห่งสัตว์ร้าย    ราชาแห่งสัตว์ที่กินสัตว์อื่นเป็นอาหาร  หมายถึง  สัตว์ร้ายทั้งสมอันเป็นร่างแปลงของเทพยดาสามองค์ที่แปลงร่างตามคำสั่งของพระอินทร์ที่ให้มาสกัดกั้นพระนางมัทรีไม่ให้ขัดขวางการบำเพ็ญบุตรทานบารมีของพระเวสสันดร  สัตว์ร้ายทั้งสาม  ได้แก่  พญาไกรสรราชสีห์  พญาเสือโคร่งและพญาเสือเหลือง
พระราชสมการ พระราชาผู้ออกบวช  เป็นคำที่พะนางมัทรีเรียกพระเวสสันดร
พร้า มีดขนาดใหญ่
พฤกษาลดาวัลย์ ไม้เลื้อยหรือไม้เถา  แต่ในที่นี้หมายถึงไม้ผล ซึ่งอาจหมายถึง ต้นไม้ที่ออกลูกออกผลแล้วตาย  เช่น  กล้วย  หรือหมายถึง  ต้นไม้ในป่าที่มักถูกคนเดินทางเอามีดตัดกิ่งหรือรานกิ่งที่มีผลไม้ไป  เป็นการทำร้ายต้นไม้นั้น ๆ  ทำให้ตายได้ง่าย
พื้นปริมณฑล พื้นที่โดยรอบ  ในที่นี้หมายถึง  อาณาบริเวณ
มังสัง มังสะ เนื้อ
มัจฉริยธรรม ความตระหนี่
มาเลศ มาลี  ดอกไม้
มุจลินท์ สระใหญ่ในป่าหิมพานต์  เป็นที่ที่หงส์อาศัยอยู่  “ปราศจากมุจลินท์”  หมายความว่าไปจากสระมุจลินท์
มูนมอง มากมาย
เมิล มองดู
ไม่มีเนตร ไม่มีตา  ในที่นี้หมายความว่า  ไม่เห็นหนทาง  หาทางออกไม่ได้
ยับ พังทลาย  ในความว่า  “อกของใครจะอาภัพยับพิกลเหมือนอกของมัทรี”
ยุบลสาร ข่าว
ระแนง เรียงราย  ในความว่า  “ดั่งบุคคลเอาแก้วมาระแนง”
ศิโรเพฐน์ ผ้าโพกศีรษะ  ในที่นี้หมายถึงศีรษะ  “บ่ายศิโรเพฐน์”  คือ เอนศีรษะลง
สองรา สองคน  คำว่า “รา”  เป็นภาษาถิ่นล้านนา  แปลว่า เราทั้งคู่
สัตพิธรัตน์ แก้ว ๗ ประการ  ได้แก่  ทอง เงิน มุกดาหาร ทับทิม ไพฑูรย์  เพชร และแก้วประพาฬ
แสรกคาน สาแหรกและคาน ซึ่งเป็นเครื่องหาบ  สาแหรกคือเครื่องใส่ของสำหรับหาบ  ปกติทำด้วยหวาย  ส่วนคานคือไม้คานซึ่งใช้คอนสาแหรกตรงปลายไม้ทั้งสองข้าง
หน่อกษัตริย์ เชื้อสายกษัตริย์  ในที่นี้หมายถึงพระนางมัทรีผู้เป็นพระธิดาของกษัตริย์มัททราช
หน้าฉาน หน้าที่นั่ง  ในที่นี้หมายถึงตรงหน้าพระอาศรมที่พระเวสสันดรประทับอยู่
อุฏฐาการ ลุกขึ้น

 

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

ติดตาม

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: